TEŞEKKÜRLER
Ekrem DÃœZCAN
Necat DÃœZCAN
Betül DEMİRCİOĞLU
Fatih TOKOZ
Mustafa ÅžAHÄ°N
Dursun KUZUCU
Erdem ÅžAHÄ°N
Ä°brahim PEHLÄ°VAN
Yasin KUZUCU
Seyfullah AKKAYA
Abdurrahim DÃœZCAN
Nevzat ÅžAHÄ°N
Ä°smail ÅžAHÄ°N
Janberk ARIKAN
Nurettin ÅžAHÄ°NKAYA
Ä°brahim KUZUCU
Kenan ÅžAHÄ°N
Ferhat Taşlıçukur
Kenan TUNÇ
Aziz Åžener
Bekir PARLAK
Tercan KESKÄ°N
Cengiz ÅžAHÄ°N
Ferhat AKDEMÄ°R
Naim YILMAZ

ÜNLÜ ÇERKEZLER

UNUTMADIK
SALÄ°M -HAYRÄ°YE DÃœZEN
HAŞİM DÜZENLİ
RÜŞTÜ ŞAHİN
ÖZCAN ŞAHİN
Recep Parlak
Bayram KAYNAR
FATMA ALTUN
HACI MIRZA ALTUN
ZEKÄ°YE ALTUN
SABÄ°T ÅžAHÄ°N
ŞABAN ÖNCÜL
HACI NÄ°HAT ÅžAHÄ°N
FAHRETTÄ°N ÅžAHÄ°N
MIRZA ÅžAHÄ°NKAYA
FAÄ°K ÅžAHÄ°N
YAŞAR ÖZBOZKURT
SEFER MADEN
HÄ°CRETHAN MADEN
MEHMET ÅžAHÄ°N
AHMET YILMAZ
DEVLET ÅžAHÄ°N
EMÄ°NE ÅžAHÄ°N
SAMÄ° KAYNAR
RECEP DÃœZCAN
ZÄ°YA DÃœZCAN
HACI HAMÄ°T KUZUCU
HANÄ°FE KUZUCU
NURÄ°YE KUZUCU/BABUH
HACI OSMAN KUZUCU/DIDIM
EKREM KUZUCU
AHMET PEKTAÅž
Ä°BRAHÄ°M PEKTAÅž/POOT
MEVLÃœT KUZUCU/ABECÃœK
ÅžEVKET TAYMAZ
YAÅžAR KUZUCU
DURÄ°YE TAYMAZ/KUZUCU
Gazibey YILMAZ
Mırza YILMAZ
Enver YILMAZ
Arslan YILMAZ
Ãœzeyir YILMAZ
Dışenour YILMAZ
Niyazi YILMAZ
Nihat YILMAZ
Osman Ä°ZCÄ°
Hacıhan İZCİ
Zabit Ä°ZCÄ°
Hacı Ömer İZCİ
Nazım DOĞAN
DıgheNeuh Melek YILMAZ
HAMİT ÇAM
dursun özboskurt
GAZi KUZUCU 20.01.2011
GAZÄ° KUZUCU
niyazi maden
murat pehlivan
KAŞİF ŞAHİN
NEDÄ°M ÅžAHÄ°N
çurey tahir keskin
çurey mahir keskin
çurey rasim keskin
SEFER ÅžEN
MAMUK MADEN
ESRA ÅžAHÄ°N
Fuat KESKÄ°N - 11.02.20
ASAF SARACOGLU
ÜmmüGülsüm
CAHÄ°T ÅžAHÄ°NKAYA
HAYDAR ÅžAHÄ°NKAYA
YaÅŸar Maden
MIRZA TEKBAS
cemal öztürk
seher ÅžAHÄ°N
Curey Mirza Keskin
Curey Hilmi Keskin
FUAT ÅžAHÄ°N
ALÄ° FÄ°DAN
SALÄ°ME PEKTAÅž
KURTÇA PEKTAŞ
TAHSÄ°N PEKTAÅž
ZAHÄ°DDÄ°N KAVALCI
CENNETHAN PEKTAÅž
RAZÄ°YE KAVALCI
ASLAN PEKTAÅž
NACÄ°YE ÅžAHÄ°N
KAŞİF ŞAHİN
CELÄ°L ÅžAHÄ°N
Hayrettin Ä°NCÄ°
NAZIM PEHLÄ°VAN ,NAZIM
Nuh ÖZTÜRK
KURTÇA ÖZTÜRK
CEMAL ÖZTÜRK
Naciye Öztürk
NACİYE ÖZTÜRK
ASLI MADEN
KEMAL MADEN
EKREM MADEN
HAYRÄ°YE KARABULUT
MÄ°NEVER MADEN
Zahit KAVALCI/05.01.199
fatma zule nart
Celal ALTUN
Naciye ÖZTÜRK
NEÅžET KESKÄ°N
Ali ÅžENER
ALÄ° ÅžENER
NAZMÄ°YE ÅžENER
RIZA ÅžENER
CEMÄ°L ÅžAHÄ°N
İzzet ÇAM
cahit fidan
AHMET FÄ°DAN
ALÄ° FÄ°DAN
HASAN FÄ°DAN
osman,hasan fidan.
hanife sarıer.
sabri,nuri sarıer.
BÄ°BAK TABURHAN
BÄ°BAKahmet,paÅŸahan
HurÅŸit MADEN
yasar ertürk
SÜLEYMAN TUNÇ
SÜLEYMAN TUNÇ
SELAHATTÄ°N ÅžAHÄ°NKAYA
MIRZA ÅžAHÄ°NKAYA
MIRZA ÅžAHÄ°NKAYA
CAHÄ°T ÅžAHÄ°NKAYA
Ä°BRAHÄ°M PEHLÄ°VAN
CAFER PEHLÄ°VAN
HALÄ°L ÅžAHÄ°N
NEŞE ÖZTÜRK
ZABIT MADEN
Çurey Neşet Keskin
Ä°SMET ÅžENER
Mahir MADEN
ZÄ°YA BULAT
Ä°ZZET KESKÄ°N
DURSUN ATEÅž
RAZÄ°YE ATEÅž
DANÄ°Åž ATEÅž
OSMAN FÄ°DAN
ÅžERÄ°FE FÄ°DAN
NURÄ° SARIER
NAZİFE ÖZDEDE
AHMET ÖZTÜRK
CAHİT ÖZTÜRK
MUZAFFER ÖZTÜRK
SAYGIN GENÇAY
DURSUN TEMÃœRCÄ°
kutçakaynar
BAHRİYE ÇEVİK
CEMAL ÖZTÜRK
KURTCA ÖZTÜRK
NACİYE ÖZTÜRK
mehmet ateÅŸ
HÄ°KMET ATEÅž
NECATÄ° ATEÅž
RUÅžEN ÅžAHÄ°N
GÃœLFÄ°YE ÅžAHÄ°N
Çurey Asım Keskin
Cemile Ä°ZCÄ°
Abbas ÅžAHÄ°N
Cemile KARPUZ 04.02.201
Rasim KESKÄ°N
Mazhar DURMAZ
Müslimet DOĞAN
Celal DOÄžAN
Adnan KAYNAR
Nazım DOĞAN
Osman DOÄžAN
GÃœLÄ°ZAR ÅžENER
Tahir Keskin
MAHÄ°R MADEN
koray korkmaz
ALÄ° BOZKURT
KAMÄ°L BOZKURT
SAHÄ°M ÅžAHÄ°N
SElamın Aleyküm TAvş
recep kaynar
Özcan Doğan
SADÄ°YE DÃœZENLÄ° KAÄžI
ilhan ÅŸener
erhan sener
Fatih OÄžUZ
HALÄ°T TÃœRK
ilhami bozkurt
Neziha Aksu
Osman AKSU
Kamil AKSU
ERHAN ÅžENER
KEMAL MADEN
HANÄ°FE MADEN
CEMÄ°LE KARPUZ
RECEP KAYNAR
selin gizemm
selin gizemm
hilal cansu
MURAT PEHLÄ°VAN
NAZIM PEHLÄ°VAN
MECÄ°T PEHLÄ°VAN
MUZAFFER PEHLÄ°VAN
Åžaban KARPUZ - 1977
Makbule KARPUZ
MUZAFFER MADEN
murat tunç
HASAN SÃœNEL
ENVER APAYDIN
HAMÄ°T MAMUH
KAMÄ°L DÃœZENLÄ°
ORHAN DÃœZENLÄ°
Zahit Kavalcı
Hıdır YILDIRIM
erdal ÅŸahin
çürey zülfiye keskin
çürey zülfiye keskin
HAYRETTÄ°N ÅžAHÄ°N
Nurettin ALTUN
mırza maden
mırza maden
HASÄ°BE MADEN
Ä°SMET MADEN
Neriman TÃœRKOÄžLU
Metin ÅžAHÄ°NKAYA
Faruk ÅžAHÄ°NKAYA
Fehmi ÅžAHÄ°NKAYA
NÄ°YAZÄ° BÄ°LÄ°CÄ°
Zahittin Kavalcı
Kurtça KAYNAR
Adeviye KAYNAR
çürey Altan KESKİN
HANÄ°FE MADEN
ZARÄ°FE MADEN
ibrahim-cennethan pehli
Selahattin ATEÅž
SABÄ°T ÅžAHÄ°N
HACI NÄ°HAT ÅžAHÄ°N
NAHÄ°DE ÅžAHÄ°N
ÖZCAN ŞAHİN
FAHRETTÄ°N ÅžAHÄ°N
ömer pehlivan
murat pehlivan
MAMUK BEY
KEMAL ÅžAHÄ°N
RUMÄ°YE KUZUCU 14.02.20
Cihat KESKÄ°N 18/082015
AYHAN KESKÄ°N
Cemil Akdemir


KISA MESAJ
“Köyümüzle ilgili haberlerin ve duyuruların cep telefonunuza ücretsiz olarak kısa mesaj gönderilmesi için lütfen Adınızı – Soyadınız aşağıdaki forma yazarak gönderiniz. Ayrıcı cep numarasını bildiğiniz tüm akrabalarınızı ekleyebilirsiniz”
Adı Soyadı
Cep Telefonu

Tavşandağı FM

ANKET
Birinci derece akrabanız olmayan köylüleriniz ile en son ne zaman görüştünüz?\"





Abhazya Cumhuriyrti


 

ABHAZYA CUMHURÄ°YETÄ°

 

Resmi Dil             : Rusça, Abhazca
BaÅŸkent               : Sohum
Cumhurbaşkanı : Sergei Bagapş
Yüzölçümü          : 8 600km2
Nüfus                   : 215 972
Din                        : Hristiyan, Müslüman

http://www.kafkasevi.com/uploads/abkhflagembl2.jpgCUMHURÄ°YETÄ°N YAKIN TARÄ°HÄ°

1917 Åžubat Devrimi`nin haberinin alınmasından sonra, 10 Mart 1917`de Sohum`da Abhazya Halk Temsilcileri toplantısı yapılarak geçici hükümet organı olan "Toplumsal Güvenlik Komitesi" kuruldu.

Kasım 19l7`de yapılan Abhazya Halk Kongresi`nde ise "Abhazya Halk Kongresi Deklarasyonu" ve "Halk Konseyi Anayasası" kabul edildi. Deklarasyonda, gerçek iktidar organı olan Abhazya Halk Konseyi`nin görevleri hakkında bilgi verildikten sonra, "Abhaz halkının, Dağıstan, Abhazya ve Kuzey Kafkasya`nın oluÅŸturduÄŸu BirleÅŸik DaÄŸlılar BirliÄŸi`nin bünyesine girdiÄŸi" deklare edildi.

Abhazlar kendi iradeleriyle, 11 Mayıs 1918`de ilan edilen Kafkasya DaÄŸlı Halklar BirliÄŸi`nin bünyesinde yer aldı. Simon Basaria

26 Mayıs 1918`de ise Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti kuruldu. Aynı yıl Haziran ayında BolÅŸevik gruplarla mücadele etmek bahanesiyle Gürcü birlikleri Abhazya topraklarına sevk edildi. Bu birliklerin komutanı General MazniaÅŸvili Genel Vali oldu. Abhazya`da acımasız bir iÅŸgal rejimi kuruldu. Akıl almaz bir ÅŸovenizm politikası uygulandı. 1918 yılı AÄŸustos ve Ekim aylarında Abhazya Halk Konseyi iki defa dağıtıldı, milletvekilleri birçok kez politik terör ve baskılara maruz kaldı. "Toplumsal Güvenlik Komitesi"nin kuruluÅŸuyla baÅŸlayan Abhaz ulusal hareketi bastırıldı.

Mart 1921`de Sovyet egemenliÄŸinin kurulması Abhazya`da birçok kiÅŸi tarafından Gürcü iÅŸgalcilerden kurtuluÅŸ ve devlet yapısının yeniden kurulması olarak algılandı. Gerçekten ilk zaman BolÅŸevikler Abhazya`ya, "egemen Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti"nin ilanından sonra politik seçim özgürlüÄŸünü saÄŸladılar.

Ancak Abhazya, Stalin, Orconikidze v.b.`nin ağır baskısı altında Aralık 1921`de Gürcistan`la "özel birlik antlaÅŸması" imzalamak zo20. yy başında Abhaz savaşçılarrunda bırakıldı.

Komünist Gürcistan, "demokratik" seleflerinin Abhazya`yı ele geçirmeye yönelik "Abhazya Politikası"nı aynen devam ettirdi.

Moskova`da güçlü koruyucular bulan Gürcistan Yönetimi,  on yıl sonra 11 Åžubat 1931`de Abhazya SSC`nin statüsünü "özerk cumhuriyete" indirtmeyi ve "Gürcistan SSC`ne baÄŸlatmayı" baÅŸardı.

Abhazya`nın statüsünün Gürcistan bünyesinde Özerk Cumhuriyet`e indirilmesinden tam bir hafta sonra, Abhazların Sovyet iktidarına güvensizliklerini belirttikleri günler süren(18-26 Åžubat 1931) gösteriler baÅŸladı. Bu, Abhaz halkının, Sovyet egemenliÄŸi koÅŸullarında haklarını korumak için yaptığı ilk kitlesel gösteridir.

Bununla birlikte, Abhazya SSC`nin Abhazya ÖSSC`ye dönüÅŸtürülmesinden sonra bile Gürcistan ile Abhazya arasındaki iliÅŸkiler hukuki açıdan "devletlerarası ve federatif "karakter taşıyordu.
Nestor LakobaAbhazya`nın güçlü yöneticisi Nestor Lakoba, Gürcistan`ın saldırılarına karşı koyabiliyordu, fakat yönetimden el çektirilmesinden sonra Abhazya`da hızlı ve yoÄŸun bir tempoyla GürcüleÅŸtirme politikası uygulandı. Okullardaki öÄŸretim Abhazca`dan Gürcüce`ye çevrildi, Abhaz alfabesine yeni bir Gürcü grafiÄŸi empoze edildi, eski Abhazya yer adlan Gürcüce adlarla deÄŸiÅŸtirildi, Abhaz kökenlilerin sosyal geliÅŸimi güçleÅŸtirildi.

Bu amaca uygun olarak nüfusun etnodemografik yapısını bozmaya yönelik asimileci yerleÅŸtirme politikaları uygulandı. 1937-1953 Döneminde Gürcistan`ın iç bölgelerinden Abhazya`ya onbinlerce Gürcü yerleÅŸtirildi; bunun sonucunda Abhazya nüfusu içindeki oranları da arttı. (1886`da % 6 olan Gürcü nüfus oranı bazı Abhaz boylarının da Gürcü olarak kaydedilmesiyle 1939`da yüzde 30, 1959`da yüzde 39.1`elere çıkarılmıştır)

Stalin karşıtı SBKP kongrelerinden sonra GürcüleÅŸtirme politikasının baskıcı metotları durduruldu, ancak üstü kapalı ÅŸekilde daha sonra da uygulandı.

Ayrıca Tiflis iktidarlarınca teÅŸvik edilen Gürcü nüfus yayılmacılığı devam etti (1970`de % 41, 1979`da % 43, 1989`da % 49). Psou`dan geçiÅŸ

 

Yıl

Toplam

Gürcü

Abhaz

Rus

Ermeni

Rum

1886

68.773

 4.165

58.697

1.216

1.090

2.140

1926*

201.016

67.494

55.918

12,553

25,677

14,045

1939

311,885

91,967

56,197

60,201

49,705

34,621

1959

404,738

158,221

61,193

86,715

64,425

9,101

1970

486,959

199,596

77,276

92,889

74,850

13,114

1979

486,082

213,322

83,087

79,730

73,350

13,642

1989

525,061

239,872

93,267

74,913

76,541

14,664

 *Abhaz boyu Samurzakanlar Gürcü nüfusa dahil edilerek sayılmıştır.

Abhazların kültürel geliÅŸimi yapay olarak frenlendi.

Mevcut duruma karşı geliÅŸen protestolar, 1950`li yılların sonunda, Tiflis`teki iktidara karşı vatansever Abhaz aydınlarının önderlik ettiÄŸi güçlü bir muhalefet hareketine dönüÅŸtü. Gürcistan`ın karşısında olunduÄŸu birkaç kez açıkça ifade edildi; ayrıca Abhazya`nın Gürcistan`ın bünyesinden çıkması talebiyle 1957, 1964 , 1967, 1978 yıllarında kitlesel gösteriler ve mitingler yapıldı.

Abhaz-Gürcü iliÅŸkilerinde bundan sonraki aÅŸama ulusal sorundan kaynaklanan 1989`daki çatışmalardır.

SSCB`nin iyice yaklaÅŸan çöküÅŸü ve keza Gürcistan`ın toplumsal-politik yaÅŸamında ÅŸovenist ve üniter eÄŸilimlerin artması, Abhazlar için, Abhazya`nın devlet egemenliÄŸinin anayasal ve hukuki olarak güvence altına alınması konusunu güncel hale getirdi.

Gürcistan`da 1990 Ekim`de Zviad Gamsakhurdia`nın iktidara gelmesi, Tiflis`in Abhazya`ya karşı tutumunu daha da sertleÅŸtirmesiyle kendini gösterdi.

Gürcistan Parlamentosu tek taraflı olarak, Abhazya ve Gürcistan`ın iliÅŸkisinin uluslararası özelliÄŸini görmezden gelen kararlar almaya baÅŸladı. Abhazya ÖSSC`nin iktidar organlarının yetkilerini tamamen kısıtladı ve iÅŸ Abhazya`nın devlet yapısını ortadan kaldırmaya kadar geldi. Gürcistan SSC Yüksek Sovyeti`nin Kasım 1989, Mart ve Temmuz 1990 tarihlerinde yapılan ve Gürcistan`ın devlet bağımsızlığının yeniden tesis edilmesi konusunun görüÅŸüldüÄŸü oturumlarında, Gürcistan`da 1921 Åžubat`ında Sovyet egemenliÄŸinin kurulmasını, mevcut politik düzenin (yani Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti Ä°ktidarının) devrilmesi olarak deÄŸerlendiren kararlar alındı.

Gürcistan`da Åžubat 1921`den beri var olan bütün devlet yapıları gibi Sovyet Gürcistan`ı ile imzalanan anlaÅŸmalar da yasa dışı ve hükümsüz ilan edildi (Gürcistan ile RSFSC arasındaki 21 Mayıs 1921 tarihli anlaÅŸma; Transkafkasya SFSC`nin kuruluÅŸuna iliÅŸkin 12 Mart 1922 tarihli anlaÅŸma ve SSCB`nin kuruluÅŸuna iliÅŸkin 30 Kasım 1922 tarihli anlaÅŸma).

Abhazya ÖSSC Yüksek Sovyeti, Abhazya`nın devlet yapısını korumak amacıyla 25 AÄŸustos 1990`da`da aldığı kararla, Abhazya`nın devlet yapısının yasal biçimi olarak, Abhazya halkının özgür iradesiyle kurulan ve 31 Mart 1921`de ilan edilen "Egemen Abhazya Sovyet Cumhuriyeti" statüsünün geçerli olduÄŸunu kabul etti.

Abhazya ÖSSC Yüksek Sovyeti, kararnamesinde, Gürcistan SSC Yüksek Sovyeti`nin mevcut iktidar organlarını ve onlar tarafından imzalanan anlaÅŸmaları yasadışı ve geçersiz sayan kararlarını politik ve hukuki yönden deÄŸerlendirerek ÅŸu sonuca vardı: "Bu durumda Gürcistan ile Abhazya arasında önceki (1921`den sonrakiler) devlet organlarınca imzalanan anlaÅŸmalar da yasadışı ve geçersiz kalmış; Abhazya`nın Gürcistan SSC bünyesine girmesi de hukuki zeminini yitirmiÅŸtir."

Silahlı darbe sonucu Tiflis`te iktidara gelen askeri konsey, Åžubat 1992`de  "1978 tarihli Gürcistan anayasasının feshedilmesi" ve Abhazya ÖSSC gibi devlet-hukuk iliÅŸkileri öÄŸelerinin yer almadığı "1921 tarihli Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti anayasasına geçilmesi" kararını teyid etti. Hukuki açıdan Abhazya ÖSSC`nin devlet-hukuk iliÅŸkileri içinde bulunduÄŸu Gürcistan SSC`nin böyle bir karar almasından sonra varlığı ortadan kalkmış; Abhazya ÖSSC ile hiçbir hukuki iliÅŸkisi olmayan yeni bir devlet, yani Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti kurulmuÅŸtur.

Cumhuriyetler arasındaki hukuki çözümsüzlükleri ortadan kaldırmak amacıyla ve Abhazya`nın Gürcistan ile devletlerarası iliÅŸkilerini yeniden kurmak gayretiyle Abhazya Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti, Abhazya halkının iradesini yansıtan ve ulusların kendi kaderini belirleme hakkını yaÅŸama geçiren "Abhazya topraklarında 1925 Abhazya Anayasasını geçerli sayan" bir karar aldı.

http://www.kafkasevi.com/uploads/abhazbayragivetank.jpgBu anayasada ise "Abhazya Cumhuriyeti, topraklarında devlet egemenliÄŸini kendi iradesiyle ve baÅŸka hiçbir iktidara baÄŸlı olmaksızın gerçekleÅŸtiren egemen bir devlettir (Madde 5)" denilmekteydi.
SSCB`nin çöküÅŸünden sonra, uzun yıllar ilk defa eski SSCB`nin bütün halklarının uluslararası hukuk normları temelinde kendi ulusal-devlet yapılarını gerçekleÅŸtirme imkanı ortaya çıktı. Birçok halk bağımsızlık ve egemenlik kararını ve gerekli deklarasyonu kabul ederek kendi bağımsız devletlerini kurmak için uluslararası hukukun gereklerine uygun ÅŸekilde bu uygar yolu seçtiler. Abhazya halkı da kendine bu yolu seçti.

Ancak Gürcistan bütün dünyaya, büyük ve küçük her ulusun kendi kaderini belirleme hakkı olduÄŸunu, kendi politik statüsünü özgürce belirlemek, kendi ekonomik, sosyal ve kültürel geliÅŸimini özgürce saÄŸlamak hakkı olduÄŸunu kabul eden uluslararası anlaÅŸmalara ve BM tüzüÄŸünün temel ilkelerine saygısızlığını ve imparatorluk emellerini bütün dünyaya gösterdi:

Kendi halkı için özgürlük, bağımsızlık ve kaba bir dikta; diÄŸer küçük ve bu yüzden de savunmasız halka karşı açık bir ÅŸovenizm... iÅŸte Gürcistan`ın Abhazya`ya yönelik politikasının temelinde yatan iki ahlak anlayışı.

 

Abhazya, Gamsakhurdiya`yı devirerek iktidara gelen Åževardnadze`ye diyalog çaÄŸrısı yaptı ancak yanıt alamadı. Bunun üzerine Abhazya Parlamentosu da, yukarıda belirtildiÄŸi gibi 23 Temmuz 1992`deki oturumunda 1978 Anayasası`nı yürürlükten kaldırarak 1925 Anayasası`na dönme kararı aldı. 1925 Anayasası`na göre Abhazya, egemen bir devlet olarak Gürcistan ile "ittifak bazında birlik` oluÅŸturuyordu. Parlamento aynı oturumda, 14 AÄŸustos 1992`de yapılacak toplantısında Gürcistan`la nasıl bir ittifak kurulacağını görüÅŸecekti.

Ancak 14 AÄŸustos 1992`de Gürcistan silahlı birlikleri Abhazya`ya girdi. Karadan, denizden ve havadan yapılan saldırılarla Abhazya`nın Gal, Oçamçira, Sohum ve Gagra kentleri iÅŸgal edildi. Abhazya halkı bu saldırıya karşı direniÅŸe geçti.

SavaÅŸ, önce Gagra`nın, daha sonra da Sohum, Oçamçira ve Gal bölgelerinin Gürcü iÅŸgalcilerden kurtarılması ile 30 Eylül 1993`de sona erdi.

Bir yılı aÅŸkın süren ve Abhazya`nın tamamını içine alan savaşın faturası çok ağır oldu. Yaklaşık 5 bin Abhazya yurttaşı öldü. On binlercesi yaralandı ve sakat kaldı. Savaşın Abhazya`ya verdiÄŸi maddi zarar ise 10 milyar USD`nin üzerinde oldu. Abhazya`nın tarihi, kültürü ve ekolojisi büyük ölçüde tahrip edildi.

SavaÅŸtan sonra Abhazya ile Gürcistan arasında, BirleÅŸmiÅŸ Milletler, AGÄ°T ve Rusya Federasyonu`nun gözetiminde diplomasi maratonu baÅŸladı. GörüÅŸmelerde sorunun siyasi çözümüne iliÅŸkin somut bir ilerleme saÄŸlanamayınca zaman zaman ara verildi.

1995`de Gürcistan`ın talebi üzerine, Bağımsız Devletler TopluluÄŸu (BDT) Abhazya`ya ağır yaptırımlar içeren ambargo uygulamaya baÅŸladı. Tüm zorluklara raÄŸmen Abhazya konumunu korudu.

1997`de, Abhazya Gürcistan`a siyasi bir proje sundu. Taraflar iliÅŸkisini federatif bir yapıya oturtan ve karşılıklı statüleri belirleyen bu projeye Gürcistan, olumlu ya da olumsuz hiçbir yanıt vermedi. Bunun üzerine Abhazya projesini geri çekerek bağımsızlığa yöneldi.

3 Ekim 1999`da yapılan referandumda halkın yüzde 98`i bağımsızlıktan yana oy kullandı.

Abhazya Cumhuriyeti yaÅŸanan bütün zorluklara raÄŸmen de facto bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdürmektedir.

 Vladislav Ardzınba

POLÄ°TÄ°K YAPILANMA

Anayasa`nın kabul yılı: 1994

Ä°lk Devlet BaÅŸkanı      :  Vladislav Ardzınba

2. Devlet BaÅŸkanı : Sergey BagapÅŸ (Bir sonraki seçimler 2010 yılında)

BaÅŸkan Yardımcısı: Raul Hacimba

 

Parlamento BaÅŸkanı                : Nugzar AÅŸuba

Parlamento BaÅŸkanı 1. Yardımcısı : Ä°rina Agırba

Parlamento BaÅŸkanı 2. Yardımcısı : Albert Ovsepyan

Parlamento BaÅŸkanı 3. Yardımcısı : Vyaçeslav Tsugba

 

HÜKÜMET

BaÅŸbakan                              : Aleksandır ANKUAB

Güvenlik Kurulu Sekreteri          : Stanislav Lakoba

Devlet BaÅŸkanı Yön Kur. BaÅŸkanı: Valeri ArÅŸba Sergey BagapÅŸ

BaÅŸbakan                               : Aleksandr Ankvab

BaÅŸbakan Yrd                          :  Leonid Lakerba

BaÅŸbakan Yrd                          :  Beslan  Kurbava

BaÅŸbakan Yrd                          : Aleksandr Straniçkin

Savunma Bakanı                      : Ruslan KiÅŸmariye

Adalet Bakan                           : Ludmila  HocaÅŸvili

DışiÅŸleri Bakanı                        : Sergey  Åžamba

Ä°çiÅŸleri Bakanı                          : Otar Hetsia

Ekonomi Bakanı                       : Kristina OzganRaul Hacimba

Maliye Bakanı                          :  Beslan Kurbava

EÄŸitim Bakanı                          :  Ä°ndira Vardaniya

SaÄŸlık ve Sosyal Yardım Bakanı :  Zurab MarÅŸania

Devlet Güvenlik TeÅŸkilatı BÅŸk.    : Yuri AÅŸuba

Kültür Bakanı                           :  Nugzar Logua

Turizm Bakanı                         : Tengiz  Lakerba

Tarım ve Köy Ä°ÅŸleri Bakanı        : Vitali Smır

Çalışma Ve Sosyal Güv. Bk.      : Olga Koltukova

Vergi Ve Harç Toplama Bakanı  : Vahtang Pipiya

 

Parlamento Çalışma Grupları ve BaÅŸkanlar:
 1- Hukuk, yargı reformu ve devlet yapılanması komitesi : Vladimir NaçaçoÄŸlu
 2- Bütçe,kredi organizasyonları,vergi ve finans komitesi :  Omar Kuarçiya
 3- Ekonomik Politikalar ve yatırımlar BaÅŸkanı                : Pavel LeÅŸuk
 4- Savunma ve ulusal güvenlik komitesi                       : Garri Samanba
 5- Sosyal politikalar,aile,saÄŸlık ve çalışma komitesi       : Beslan Copua
 6- EÄŸitim,bilim,kültür,spor ve gençlik komitesi              : Valeri Kuarçiya
 7- Parlamentolar arası ve dış iliÅŸkiler komitesi              : Guram Gumba 
 8- Ä°nsan Hakları Komitesi                                           : Batal Kobahiya
 9- Tarımsal sorunlar, doÄŸal kaynaklar ve ekoloji kom.  : Lev Åžamba
10- Yerel yönetimler komitesi                                      : Adgur Haraziya
11- SoydaÅŸlarla iliÅŸkiler Komitesi                                  : Soner Goguahttp://www.kafkasevi.com/uploads/suhum-4.jpg

 

Ä°DARÄ° YAPI

Abhazya Cumhuriyeti 7 idari bölgeden oluÅŸur: Gagra, Gudauta, Sohum (BaÅŸkent), GulripÅŸ, Tkuarçal, Oçamçira ve Gal.

 

YERLEŞİM ALANLARI

Ä°ller : Sohum (BaÅŸkent), Gagra, Gudauta, Afon, Oçamçira, Tkuarçal, Gal

Ä°lçeler : Pitsunda, Bzıp, Mısra, GulripÅŸ, SandripÅŸ

 

NÜFUS

 

ABHAZYA CUMHURÄ°YETÄ° - Nüfus BileÅŸimi(1989-2003)

Milliyetler

Nüfus

1989     (Resmi)

Nüfus 2003 (Tahmini)

Oran

(%)     2003

Abhaz

   93.267

   94.606

 43.80

Gürcü

 239.872

    45.953

 21.28

Ermeni

   76.541

  44.870

 20.78

Rus

   74.913

   23.420

 10.84

Rum

   14.664

     1.486

    0.69

DiÄŸer

   25.804

     5.637

    2.61

TOPLAM

 525.061

 215.972

100.00

 

Abhazya nüfusunun % 45`i ÅŸehirlerde yaÅŸamaktadır

 

 

DÄ°L:

Türkiye`de ve OrtadoÄŸu ülkelerinde genel olarak Abaza adıyla bilinen halk esas olarak üç gruptan, buna baÄŸlı olarak dil üç ana lehçeden oluÅŸur:

1. Tarihi anavatanları Abhazya`da yasayan Apsuvalar;

2. 13-14. yüzyıllarda Abhazya`dan Kafkas SıradaÄŸları`nı geçerek kuzeye, Adigeler`in arasına yerlesen AÅŸuvalar;

3. Eskiden daÄŸlık bölgelerde yaÅŸayan, daha sonra (17-18.yy.) Kuzey Kafkasya`nın düzlüklerine inerek yerleÅŸen AÅŸharuvalar.

Türkiye`de genel olarak Abaza adıyla bilinmelerine karşın, bu ad Kafkasya`da ve literatürde sadece Kuzey Kafkasya`da (Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti`nde) yasayanlar, yani AÅŸuva ve AÅŸharuva grubu için kullanılmaktadır (Rusça`da Abazin). Ayrıca AÅŸuvalar için Osetler Tapanta, Adigeler (Kabardeyler) BashaÄŸ, Nogaylar da Altıkesek Abaza adlarını kullanırlar.

Abhaz ise Abhazya`da yasayan ve kendilerini Apsuva olarak adlandıran gruba Gürcülerin verdiÄŸi ad olarak bilinir. http://www.kafkasevi.com/uploads/abhaz100yasgrubu.jpg
Sovyetler döneminde Abhazya`da Apsuva ve Kuzey Kafkasya`da AÅŸuva (Tapanta) lehçeleri ayrı ayrı yazı ve edebiyat dili haline getirilmiÅŸlerdir. AÅŸharuva ise yazı ve edebiyat dili olarak AÅŸuva (Tapanta) lehçesine dahil edilmiÅŸtir; AÅŸuva ve AÅŸharuva lehçeleri birlikte Abazaca olarak anılmaktadır. Bugünkü Rusya dilbiliminde Abhazca (abhazskiy yazik) ve Abazaca (abazinskiy yazik) iki ayrı dil kabul edilirler ve alfabeleri farklıdır. Dilbilimcilerin çoÄŸu tarafından ise ayni dilin lehçeleri olarak görülürler.
1936-1938 yillarinda Latin temelli alfabeler yerlerini genellikle Kiril temelli alfabelere bırakırken Abhazya`da Abhazca (Apsuva lehçesi), Stalin ve Beria`nin Abhazya`yı GürcüleÅŸtirme politikasının sonucu olarak Gürcü alfabesine uyarlandı. Bu alfabe 1953`te Beria ve Stalin`in ölümüne kadar kullanıldı. Fakat 1940`ların ortasından itibaren Abhaz okulları Gürcü okullarına dönüÅŸtürüldüÄŸü ve Abhazca yayınlar engellendiÄŸi için bu alfabeyle çok az ÅŸey yayınlandı. 1954`den itibaren, bir komite tarafından hazırlanan Kiril temelli alfabe kabul edildi. Bugün hala kullanılan bu alfabede 62 harf vardır. Yazı ve edebiyat dilinin temeli nispeten basit fonetik sisteme sahip Abjua aÄŸzıdır.
Rusya Federasyonu`na baÄŸlı Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti`nin beÅŸ resmi dilinden biri olan Abazaca (AÅŸuva lehçesi) için genel olarak kabul edilen ilk alfabe 1933 yılında Kubina-Elburgan aÄŸzı esas alınarak Latin temelli olarak hazırlandı. 1938`de bugün kullanılan Kiril temelli alfabeyle deÄŸiÅŸtirildi. Alfabede üçü iÅŸaret olmak üzere 68 harf vardır.

 

EDEBÄ°YAT

Abhazca ilk yazılı metinler, Baron Uslar`ın 1862 yılında, Bertomey`in 1865 yılında kaleme aldığı bazı yazılardır. Sonraki yıllarda Dirmit Gulya devreye girer.

Dirmit GulyaÅžair araÅŸtırmacı, tiyatrocu, yazar, dilbilimci, eÄŸitmen, gazeteci, halk önderi Gulya için yazılı Abhaz Edebiyatı`nın atası diyebiliriz. 1892 yılında henüz 17 yaşındayken K. Maçavaryan ile birlikte, Abhaz alfabesini ve okuma kitabını hazırlayarak Gürcistan`da yayınlanmıştır.

Ahbaz Edebiyatı`nın kurucusu ve ilk ÅŸair - yazarı Dirmit (Gaç) Gulya`dır. Gulya`nın "Atasözleri ve Bilmeceler" kitabı 1907 yılında, "Üç masal" adlı kitabı 1909 yılında basılır. Daha sonraki yıllarda Abzıp Bölgesi`nden derlenen 100 kadar masal Petrograd`da bastırılır. Bu olay daha çok genç olan Abhaz Edebiyatı için sevindirici bir geliÅŸmedir.
Ä°lk ÅŸiirleri 1912 yılında yine Gürcistan`da yayınlamıştır.

Ä°lk folklor derlemesi ise Apsnı gazetesi`nin 1918 yılında yayınladığı "Halk Poezyası"dır. Halk Poezyası iki yıl süreyle yayınlanmıştır.

1918 yılında yazdığı "Yabancı Gök Altında" adlı öyküsü, ilk Abhazca düz yazı örneÄŸidir. 1925 yılında bastırdığı "Abhaz Tarihi" ise çalışmalarını ölümsüzleÅŸtirir. D. Gulya sürgünde yaÅŸayanları da unutmayarak "Åžansı Yaver Gitmeyen insan" yazısını da yazmış bu arada bir çok Gürcü, Rus veOset yazarların yapıtlarını da Abhazca`ya kazandırmıştır. Gulya Gürcistan Bilimler Akademisi`nin, Abhaz Dili - Edebiyatı Tarihi Enstitüsünde, Abhaz Dili Akademisi BaÅŸkanlığı görevini uzun yıllar sürdürmüÅŸtür.
     1935 yılında Gulya AraÅŸtırma Enstitüsü`nün uzun süren çalışmalarıyla "Abhaz Masalları" bastırıldı.. Gulya ve BÄŸosba "Abhaz Halkının Poezyası"nı 1941 yılında gelebileceÄŸi en iyi noktaya kadar geniÅŸletmiÅŸlerdir. Fakat bilimsel nitelikte bir kitap haline getirilemedi.

Bagrat ÅžinkubaDerlenen bu ürünleri ve "Abrıtskil" motifinin halk arasında unutulmak üzere olan parçalarını titizlikle birleÅŸtirerek günümüze ulaÅŸtıran Bagrat Åžinkuba`dır. Bagrat Åžinkuba "Abrıtskil Destanı"nı bilimsel bir anlayışla dünya edebiyatına kazandırmıştır.

Sert Gerçekçi anlatımıyla duygusallığı baÄŸrında yaÅŸatan sözlü Abhaz Edebiyatı`nın bu yapısı, yazılı edebiyata da yansımıştır. Bu özelliklerinde son dönem Modern Abhaz Edebiyatı`na göz attığınızda ise Bagrat Åžinkuba`nın öncülüÄŸü ile yol alındığını görüyoruz. Lirik edebiyatçılarımızın başında gelen Åžinkuba, kendinden önce D. Gulya, Samson Çanba, KoÄŸonya Yıwa gibi isimlerin dirilttiÄŸi Abhaz Edebiyatı`nı kendi ünüyle birlikte sınırlar ötesine, uluslararası bir düzeye çıkartmıştır.

Åžinkuba`nın ilk yazıları 1938 yılında "Ä°lk Satırlar" adlı bir kitapta yayınlandı. 1939 yılında Gürcistan Bilimler Akademisi Filoloji Enststüsü`nde sürdürdü. En önemli yapıtlarından biri olan "Abhaz Åžiirinin Yapısı"nı burada tamamladı. Özellikle savaÅŸ yıllarında verdiÄŸi yapıtlarda vatan sevgisi ağır basmaktadır. Dramatik motifleri katı gerçekçiliÄŸi ve lirizmi iç içe yaÅŸatarak sunmanın en çarpıcı örneÄŸini, savaÅŸ yıllarında yayınladığı "Ab (baba)" adlı yapıtında görmekteyiz.1943 yılında yazdığı "Güzel Gunda" ise, yine aynı özellikleri kapsamıştır. Nart Destanları`nın yurtseverlik içeriÄŸini günümüz anlayışıyla bütünleÅŸtirmiÅŸtir. SavaÅŸ sonrasında "Ritsa" Çocuk", "Flüt" adlı yapıtları ve yazdığı ilk Abhaz nazım romanı yayınlanmıştır. Yine bu dönemde Abhaz halkının yaÅŸamını ÅŸiirsel bir dille yazmıştır. Son yıllarında yazdığı ÅŸiirler genellikle felsefi temaları içerir. Yazar, bunu olgunluk çağı olarak nitelendirmektedir. Bagrat Åžinkuba`nın en çok okunan kitabı Son Ubıh`ın ünü Sovyetler BirliÄŸi sınırları dışına taÅŸar. Rusçaya, Ä°ngilizceye, Almancaya, Belorusçaya, Gürcüceye. Arapçaya, Kabardeyceye ve Türkçeye çevrilmiÅŸtir.
D.Y. Gulya`nın "Ahbaz Edebiyatı", diÄŸer halkların edebiyatları arasında layık olduÄŸu yeri almıştır. Sonrasında bu kutsal görevi üstlenenler S.Çanba Y.KoÄŸonya, L.Kuçniya, L.labahua, M.Lakırba, K Agumaa, V.Agırba, S.Kuçberya, A.LaÅŸariya, K.Çaçhalya, Ç.Conua vb. yazarlardır.

Novy AfonGünümüz Abhaz Edebiyatı yazarları ise, Y.Papaskir, B.Åžinkuba, Åž.,Tücba, Y.Tarbua, A. Tonya,.K.Lomya, A.Açba, N.Yarıpha gibi yazarlardır. Bugün Abhazya Yazarlar BirliÄŸi`nin 150`den çok üyesi vardır.  DeÄŸiÅŸik Sovyet halklarının dillerinden çevrilen romanların Abhazca okunması, edebiyatın geliÅŸimini belgelemektedir. Örnek verirsek Rusça, Gürcüce, Ukranca gibi Sovyetler Birligi`nde yaÅŸayan halkların dillerinin yanında; Sovyetler BirliÄŸi dışındaki halkların dilinden edebiyat eserleri Abhazca`ya çevrilmektedir. Abhaz okurları, A. Puskin, M.Lermontov , L. Tolstoy, A. Gorki, W.Shakespeare, J. -ondahn, Åž. Rustaveli, T. Åževçenko, N. Ostrovski, G.H. Anderson`un eserlerini Abhazca çevirilerinden okuyabilmektedirler.
Son yıllarda Abhaz Edebiyatı büyük geliÅŸmeler kaydetmiÅŸtir. Bunun bir kanıtı da D. Y. Gulya Edebiyat Ödülü`nün sahi sahibi olan Ä°.Papaskir. B. Åžinkuba, Y. Tarba, Ç. Conua. G. Gabliya, A. Gogua gibi deÄŸerli yazarlardır.
        Abhaz yazarların eserleri sinemaya da aktarılmaktadır. ÖrneÄŸin Bagrat Åžinkuba`nın romanı "Akhra aÅŸöa -Yar ÅŸarkısı" senaryolaÅŸtırılmış, N. Dovjenko`nun adını Kiev`deki sinema stüdyosunda "Beyaz BaÅŸlık" adıyla filme alınmıştır. Ayrıca, N. Tarba`nın senaryosu ile "Gurizya Film`1 stüdyosunda çekilen "At EÄŸerleyen" film vb. örnekler vardır.
Aktif okuyucuları olmayan edebiyatlar geliÅŸemez. Bu bakış açısıyla deÄŸerlendirdiÄŸimizde, Abhaz edebiyatı dikkate deÄŸer özelliklere sahiptir. Aydınlar, öÄŸrenciler, bilim adamları, iÅŸçiler, köylüler; toplumun her kesiminden, her yaÅŸta insan ana dili olan Abhazca yazılan her türlü yayını yakından izlemektedir.

Sohum Devlet Tiyatrosunda tanınmış eski yazarların yanında yeni yazarların eserlerine de yer verilmektedir. Bu yazarlar Åž.Çkedya, N. Tarpha, Q. Gubliya, A. Gogua, R. Copua, C. Aöhba vb. Devlet Tiyatrosu`nun repertuarlarını da Abhaz yazarlarından baÅŸka, Rus ve dünya klasiklerinden örnekler de vardır.

Abhazya dışında da eserler veren yazarlar az da olsa vardır. ÖrneÄŸin Fazıl Ä°skender dünya çapında üne sahip olan bir Abhaz yazardır. Eserlerini Rusça yazmasına karşın konularını hep Abhazya ve Abhazyalılardan seçmektedir. Toplumsal olayları hicvetmesiyle ünlenmiÅŸtir. Türkçeye çevrilen eserleri vardır. Bunlardan bazıları "Sandro Dayı, "Öyküler, Keçi Öküz Yıldızı, GüneÅŸi Yiyen Keçi`dir.

Türkiye`de de Abhazca yazanlar vardır. Ancak Türkiye`de yazanlar, geliÅŸtirilmiÅŸ bir Abhaz Latin Alfabesi olmadığı için Abhazya`da kullanılan Kiril Alfabesi`ni kullanmak zorunda kalmışlar. Dolayısıyla bu eserlerin matbu hale gelme ÅŸansı olmamıştır. Yalnızca Ömer Büyüka`nın bir ÅŸiir kitabı Abhazya`ya gönderilerek orada basılabilmiÅŸtir. (1991)

 

EĞİTÄ°M VE KÜLTÜR

Abhazlar, eÄŸitim ve kültürde, sanat ve edebiyatta, sosyal yaÅŸamda öne çıkmaya çalışmışlardır. Okur-yazar oranı % 100`e yakındır.

Ülkenin tek üniversitesi Abhazya Devlet Üniversitesi `dir.

1979 yılında Sohum Pedagoji Enstitüsü olarak eÄŸitim-öÄŸretim hayatına baÅŸlamıştır.Üniversite`nin

Fizik-Matematik Fakültesi

CoÄŸrafya Fakültesi

Tarih Fakültesi

Filoloji Fakültesi

Hukuk Fakültesi

Ekonomik Fakültesi

Pedagoji Fakültesi

Ziraat MühendisliÄŸi Fakültesi vardır.

384904, Sokhum, Universitetskaya Cad., 1.

Tel: Rektörlük - (995-442) 6-16-47, 3-10-10

Faks: (995-442) 3-10-00

E-mail: absu1@mail.ru

Sinema, tiyatro, sanat, edebiyat ve folklor alanında ünü eski Sovyet sınırlarını aÅŸmış birçok kiÅŸi ve kuruluÅŸ bulunmaktadır.

TV.de Abhazca yayın süresi: Sabah 1 saat, AkÅŸam : 3-4 Saat. Pazar günleri yayın yapılmıyor

Savaşta yayınevi ve matbaaların tamamen yıkılması nedeniyle basın ve yayın sekteye uğramıştır.

Abhazya`da çıkan gazeteler:

* Nujnaya, Ä°zida Çania tarafından, haftada 1 kez Rusça yayınlanır

* Respublika Abkhazia, Devlet gazetesi, haftada 3 kez Rusça olarak yayınlanır.

* Apsını, Devlet gazetesi, Abhazca, ayda 1 kez yayınlanır.

* Çegemski Pravda, Ä°nal HaÅŸig tarafından, Rusça, haftada 1 kez yayınlanır.

* Eko Abkhazia, Vitali Åžarya tarafından, Rusça, haftada 1 kez yayınlanır.

* Forum, Gennadi Alamiya tarafından, Rusça, haftada 1 kez yayınlanır.

* Novy Den, Haftalık periyotlarla, Rusça yayınlanır

 

sohum

EKONOMÄ°

2006 Sanayi Üretimi Gelirleri : Abhazya Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı verilerine göre 5,5 milyar ruble (yaklaşık 200 milyon dolar)  

 

2006 Devlet Bütçesi : 901 milyon ruble (yaklaşık 34 milyon dolar) Gelir-giderler dengelenmiÅŸtir.

 

2002-2006 yılları arası ortalama bütçe artışı : % 35

 

2005 yılı dış ticaret hacmi :3,34 milyar ruble yaklaşık 126 milyon $ 2004 yılına oranla artış % 72

 

2005 yılı iç ticaret hacmi : Nüfus dağılımına göre kiÅŸi başına 8200 ruble (yaklaşık 310 dolar) 2004 yılına oranla 2,5 kat artmıştır.

 

2005 yılı iç yatırım : 159 milyon ruble (yaklaşık 6 milyon dolar) 2004 yılına oranla artış % 94,8

 

Ana Sektörler : Turizm, Tarım, Gıda sanayi

 

Yer Altı Kaynakları: Petrol, Kömür, Torf, Barit, Dolomit, Mineral ve terminal suları, Mermer, Kireç, Alçıtaşı

Vergi oranları : Kazanç Vergisi % 18, KatmadeÄŸer Vergisi % 10, Dış Bütçe sosyal fon ödemeleri % 20.

 

Yabancı Sermayeye tanınan ayrıcalıklar :

100.000 dolar ve üzerindeki yabancı kaynaklı yatırımlar 3 yıl % 100 gelir ve kazanç vergilerinden muaftırlar. 50.000 dolar ve üzerindeki yabancı kaynaklı yatırımlar 3 yıl %50 gelir ve kazanç vergilerinden muaftırlar. 20.000 dolar ve üzerindeki yabancı kaynaklı yatırımlar 3 yıl % 25 gelir ve kazanç vergilerinden muaftırlar.

Bu tür yatırımcıların Abhazyaya getirecek oldukları üretime dayalı her türlü makine, araç-gereçler ve hammadde tüm gümrük ödemelerinden muaftır.          

 

http://www.kafkasevi.com/uploads/abkhazia.jpgTURÄ°ZM

2005 yılı turist miktarı : 600.000 kiÅŸi Bunların 100.000`i turizm acenta turlarıyle , 200.000`i ÅŸahsi , 300.000`i günlük gezilerle gelenlerden oluÅŸmaktadır.

Otel-Kaplıca ve Dinlenme tesisleri : 50 adet tesis 10.500 yatak kapasitesine sahiptir.

 

TAÅžIMACILIK

Karayolları : Ulusal yollar 474 km / Tüm yollar 1831 km

 

Demiryolları : Toplamı 192 km. 10 tünel, 56 köprü, 305 küçük geçit. Düzenli olarak yük ve yolcu taşımacılığı Sohum-Rostov-Moskova hattında yapılmaktadır.

 

Deniz Limanları : Sohum, Oçamçira, Pitsunda

 

Hava Limanları : Suhum hava limanı (baÅŸkentte 25 km mesafede bulunmaktadır.) Ä°niÅŸ-kalkış pisti 4 km. 200 ton kapasiteli ağır kargo uçaklarına hizmet etmeye müsaittir. Bambora hava limanı

(baÅŸkentten 40 km mesafede bulunmaktadır.) Her türlü yolcu taşıma amaçlı uçaklara hizmet verecek kapasite ve özelliklere sahiptir.

 

COÄžRAFÄ° YAPI

En Yüksek Tepe : Dombay-Ulgen dağı 4046 m.

Ormanlık Alan : Tüm arazide % 55

DaÄŸlık Alan : Tüm arazide % 64

Akarsuları : Kudrı, Kelasur, Bzıb, Gumista

Göller : Ritsha, Ä°nkit, Amtkeal, Sıhına

MaÄŸaralar : Afon, Snejnaya, Krubera

 

SÄ°VÄ°L TOPLUM KURULUÅžLARI

 

Abhazya Kadınları Derneği, AJA

BaÅŸkan: Natella AKABA

Ä°rtibat: Sakharova 61a Sokhumi, Abhazya Cumhuriyeti

tel. +995 122 ... 28455 (ofis), +995 122 ... 27950, +995 122 ... 24264 akabanatella@yahoo.com

ludmila-atan@mail.ru

aja@sukhum.yahoo.com http://www.kafkasevi.com/uploads/suhum-7agudz4.jpg

Inva-Yardım Derneği (AIS)

BaÅŸkan: Timur Zantariya (koordinatör)

Ä°rtibat: Lakoba 109, Sukhum/Abhazya

Tel. (995 122 2-24-47, a fax: 6-47-49

E-mail: ais@abhazia.net

http: // www.ais.abhazia.net

Abhazya Rus Kültür Merkezi

BaÅŸkan: Natalya Kayun

Ä°rtibat: Lakoba 34, Sukhum/Abhazya

Tel. (995 122 6-45-54

E-mail: n_kaiun@mail.ru

http://www.kafkasevi.com/uploads/suhum-8.jpgAbhazya İşkadınları Birliği

BaÅŸkan: Julia GUMBA

Ä°rtibat: Akademisyen Marra 8, Sukhum/Abhazya

Tel. (995-122 2-49-80; faks95-122 2-36-76

E-mail: ugumba@yandex.ru

Abhazya Sanayici ve İşadamları Birliği

BaÅŸkan: Leonid Osia

Ä°rtibat: Dünya cad. 174, Sukhum/Abhazya

Tel. (995-122 2-42-54, 2-26-89, 7-70-31

Sukhum Gençlik Evi

BaÅŸkan: Elena Vladimirovna Kobakhia (idari direktör)

Ä°rtibat: Abazin 106, "And", Sukhum/Abhazya

Faks (995-122 6-34-76

E-mail: sukhumyh@yahoo.com

http: // www.youthhouses.net

Sukhum Medya Kulubü

BaÅŸkan: Manana Gurgulia

Lakoba 109, Sukhum/Abhazya

Tel. (995) 122 6-47-49

E-mail: dianaipt@yahoo.com 

 

Sivil İnisiyatif ve Kişisel Gelecek Vakfı

BaÅŸkan: Tamaz Ketsba

Ä°rtibat: Ladaria 17, Sukhum/Abhazya

Tel./faks (995) 122 2-84-04

E-mail: tketsba@narod.ru 

 

İnsan Hakları ve Sivil Toplum Vakfı

BaÅŸkan: Manana Yuriyevna Bzhania

Lermontov d.2, Gal/Abhazya

Tel. (995 122 2-26-28 (Sukhum), 3-19-47 (Gal)

E-mail: manana8@mail.ru 

 

Ä°nsani Program Merkezi

BaÅŸkan: Batal Kobakhia (idari direktör)

Ä°rtibat: Gogol 36, Sukhum/Abhazya

Tel. 2-55-98

chpabkhazia@yahoo.com

http: // www.abhazia.org

Sivil Toplum GeliÅŸimi Merkezi

BaÅŸkan: Irina AGRBA (direktör)

Leon 1, Gagra/Abhazya

Tel. (995) 132 4-17-90, 9-62-61

E-mail: csds@gagra.com, agrba_ira@yahoo.com

Demokrasi ve İnsan Hakları Destek Merkezi

BaÅŸkan: Natella Akaba (direktör)

Ä°rtibat: Gogol 25, Sukhum/Abhazya

Tel. 6-42-64, faks: 2-28-87

E-mail: akabanatella@yahoo.com

Rehabilitasyon Merkezi (AIS - Refah Fonu)

BaÅŸkan: Timur Zantaria

Tel. 995 122 22447 Faks 995 122 24749

e-mail Cr_ais@yahoo.com 

 

Dünya Abhaz Abazin Halkları BirliÄŸi(MAAAN)

Genel BaÅŸkan: Prof. Dr. Taras Samba

 

-------------------------------------------

Faydalanılan Başlıca Kaynaklar:

-  Soner Gogua, Abhazya Parlamentosu, SoydaÅŸlarla Ä°liÅŸkiler Komitesi BaÅŸkanlığı Raporu,2007

-  Temur Açugba (Çeviri:Murat PapÅŸu), Stalin Totalitarizminden Bugüne Abhazya`daki Asimilasyon Politikaları, 

            www.cicassianworld.com,

-  Özdemir Özbay, Dünden Bugüne Kuzey Kafkasya, Ankara,1995

-  Vladislav Ardzınba,Abhazya ve Gürcistan`ın Hukuksal Ä°liÅŸkileri, www.abhazya.org

-  Abhazya Cumhuriyeti,www.wikipedia.org

- I. G. KOSIKOV &. S. KOSIKOVA,Kuzey Kafkasya: Sosy-Ekonomik Rehber

- Ä°nsan Hakları Enstitüsü, ve Enformasyon ve AraÅŸtırma Merkezi - Moskova/Rusya Federasyonu

- MEMORIAL - Ä°nsan Hakları Örgütü (kavkaz.memo.ru)

- Rusya İnsan Hakları Derneği (zaprava.ru)