TEŞEKKÜRLER
Ekrem DÃœZCAN
Necat DÃœZCAN
Betül DEMİRCİOĞLU
Fatih TOKOZ
Mustafa ÅžAHÄ°N
Dursun KUZUCU
Erdem ÅžAHÄ°N
Ä°brahim PEHLÄ°VAN
Yasin KUZUCU
Seyfullah AKKAYA
Abdurrahim DÃœZCAN
Nevzat ÅžAHÄ°N
Ä°smail ÅžAHÄ°N
Janberk ARIKAN
Nurettin ÅžAHÄ°NKAYA
Ä°brahim KUZUCU
Kenan ÅžAHÄ°N
Ferhat Taşlıçukur
Kenan TUNÇ
Aziz Åžener
Bekir PARLAK
Tercan KESKÄ°N
Cengiz ÅžAHÄ°N
Ferhat AKDEMÄ°R
Naim YILMAZ

ÜNLÜ ÇERKEZLER

UNUTMADIK
SALÄ°M -HAYRÄ°YE DÃœZEN
HAŞİM DÜZENLİ
RÜŞTÜ ŞAHİN
ÖZCAN ŞAHİN
Recep Parlak
Bayram KAYNAR
FATMA ALTUN
HACI MIRZA ALTUN
ZEKÄ°YE ALTUN
SABÄ°T ÅžAHÄ°N
ŞABAN ÖNCÜL
HACI NÄ°HAT ÅžAHÄ°N
FAHRETTÄ°N ÅžAHÄ°N
MIRZA ÅžAHÄ°NKAYA
FAÄ°K ÅžAHÄ°N
YAŞAR ÖZBOZKURT
SEFER MADEN
HÄ°CRETHAN MADEN
MEHMET ÅžAHÄ°N
AHMET YILMAZ
DEVLET ÅžAHÄ°N
EMÄ°NE ÅžAHÄ°N
SAMÄ° KAYNAR
RECEP DÃœZCAN
ZÄ°YA DÃœZCAN
HACI HAMÄ°T KUZUCU
HANÄ°FE KUZUCU
NURÄ°YE KUZUCU/BABUH
HACI OSMAN KUZUCU/DIDIM
EKREM KUZUCU
AHMET PEKTAÅž
Ä°BRAHÄ°M PEKTAÅž/POOT
MEVLÃœT KUZUCU/ABECÃœK
ÅžEVKET TAYMAZ
YAÅžAR KUZUCU
DURÄ°YE TAYMAZ/KUZUCU
Gazibey YILMAZ
Mırza YILMAZ
Enver YILMAZ
Arslan YILMAZ
Ãœzeyir YILMAZ
Dışenour YILMAZ
Niyazi YILMAZ
Nihat YILMAZ
Osman Ä°ZCÄ°
Hacıhan İZCİ
Zabit Ä°ZCÄ°
Hacı Ömer İZCİ
Nazım DOĞAN
DıgheNeuh Melek YILMAZ
HAMİT ÇAM
dursun özboskurt
GAZi KUZUCU 20.01.2011
GAZÄ° KUZUCU
niyazi maden
murat pehlivan
KAŞİF ŞAHİN
NEDÄ°M ÅžAHÄ°N
çurey tahir keskin
çurey mahir keskin
çurey rasim keskin
SEFER ÅžEN
MAMUK MADEN
ESRA ÅžAHÄ°N
Fuat KESKÄ°N - 11.02.20
ASAF SARACOGLU
ÜmmüGülsüm
CAHÄ°T ÅžAHÄ°NKAYA
HAYDAR ÅžAHÄ°NKAYA
YaÅŸar Maden
MIRZA TEKBAS
cemal öztürk
seher ÅžAHÄ°N
Curey Mirza Keskin
Curey Hilmi Keskin
FUAT ÅžAHÄ°N
ALÄ° FÄ°DAN
SALÄ°ME PEKTAÅž
KURTÇA PEKTAŞ
TAHSÄ°N PEKTAÅž
ZAHÄ°DDÄ°N KAVALCI
CENNETHAN PEKTAÅž
RAZÄ°YE KAVALCI
ASLAN PEKTAÅž
NACÄ°YE ÅžAHÄ°N
KAŞİF ŞAHİN
CELÄ°L ÅžAHÄ°N
Hayrettin Ä°NCÄ°
NAZIM PEHLÄ°VAN ,NAZIM
Nuh ÖZTÜRK
KURTÇA ÖZTÜRK
CEMAL ÖZTÜRK
Naciye Öztürk
NACİYE ÖZTÜRK
ASLI MADEN
KEMAL MADEN
EKREM MADEN
HAYRÄ°YE KARABULUT
MÄ°NEVER MADEN
Zahit KAVALCI/05.01.199
fatma zule nart
Celal ALTUN
Naciye ÖZTÜRK
NEÅžET KESKÄ°N
Ali ÅžENER
ALÄ° ÅžENER
NAZMÄ°YE ÅžENER
RIZA ÅžENER
CEMÄ°L ÅžAHÄ°N
İzzet ÇAM
cahit fidan
AHMET FÄ°DAN
ALÄ° FÄ°DAN
HASAN FÄ°DAN
osman,hasan fidan.
hanife sarıer.
sabri,nuri sarıer.
BÄ°BAK TABURHAN
BÄ°BAKahmet,paÅŸahan
HurÅŸit MADEN
yasar ertürk
SÜLEYMAN TUNÇ
SÜLEYMAN TUNÇ
SELAHATTÄ°N ÅžAHÄ°NKAYA
MIRZA ÅžAHÄ°NKAYA
MIRZA ÅžAHÄ°NKAYA
CAHÄ°T ÅžAHÄ°NKAYA
Ä°BRAHÄ°M PEHLÄ°VAN
CAFER PEHLÄ°VAN
HALÄ°L ÅžAHÄ°N
NEŞE ÖZTÜRK
ZABIT MADEN
Çurey Neşet Keskin
Ä°SMET ÅžENER
Mahir MADEN
ZÄ°YA BULAT
Ä°ZZET KESKÄ°N
DURSUN ATEÅž
RAZÄ°YE ATEÅž
DANÄ°Åž ATEÅž
OSMAN FÄ°DAN
ÅžERÄ°FE FÄ°DAN
NURÄ° SARIER
NAZİFE ÖZDEDE
AHMET ÖZTÜRK
CAHİT ÖZTÜRK
MUZAFFER ÖZTÜRK
SAYGIN GENÇAY
DURSUN TEMÃœRCÄ°
kutçakaynar
BAHRİYE ÇEVİK
CEMAL ÖZTÜRK
KURTCA ÖZTÜRK
NACİYE ÖZTÜRK
mehmet ateÅŸ
HÄ°KMET ATEÅž
NECATÄ° ATEÅž
RUÅžEN ÅžAHÄ°N
GÃœLFÄ°YE ÅžAHÄ°N
Çurey Asım Keskin
Cemile Ä°ZCÄ°
Abbas ÅžAHÄ°N
Cemile KARPUZ 04.02.201
Rasim KESKÄ°N
Mazhar DURMAZ
Müslimet DOĞAN
Celal DOÄžAN
Adnan KAYNAR
Nazım DOĞAN
Osman DOÄžAN
GÃœLÄ°ZAR ÅžENER
Tahir Keskin
MAHÄ°R MADEN
koray korkmaz
ALÄ° BOZKURT
KAMÄ°L BOZKURT
SAHÄ°M ÅžAHÄ°N
SElamın Aleyküm TAvş
recep kaynar
Özcan Doğan
SADÄ°YE DÃœZENLÄ° KAÄžI
ilhan ÅŸener
erhan sener
Fatih OÄžUZ
HALÄ°T TÃœRK
ilhami bozkurt
Neziha Aksu
Osman AKSU
Kamil AKSU
ERHAN ÅžENER
KEMAL MADEN
HANÄ°FE MADEN
CEMÄ°LE KARPUZ
RECEP KAYNAR
selin gizemm
selin gizemm
hilal cansu
MURAT PEHLÄ°VAN
NAZIM PEHLÄ°VAN
MECÄ°T PEHLÄ°VAN
MUZAFFER PEHLÄ°VAN
Åžaban KARPUZ - 1977
Makbule KARPUZ
MUZAFFER MADEN
murat tunç
HASAN SÃœNEL
ENVER APAYDIN
HAMÄ°T MAMUH
KAMÄ°L DÃœZENLÄ°
ORHAN DÃœZENLÄ°
Zahit Kavalcı
Hıdır YILDIRIM
erdal ÅŸahin
çürey zülfiye keskin
çürey zülfiye keskin
HAYRETTÄ°N ÅžAHÄ°N
Nurettin ALTUN
mırza maden
mırza maden
HASÄ°BE MADEN
Ä°SMET MADEN
Neriman TÃœRKOÄžLU
Metin ÅžAHÄ°NKAYA
Faruk ÅžAHÄ°NKAYA
Fehmi ÅžAHÄ°NKAYA
NÄ°YAZÄ° BÄ°LÄ°CÄ°
Zahittin Kavalcı
Kurtça KAYNAR
Adeviye KAYNAR
çürey Altan KESKİN
HANÄ°FE MADEN
ZARÄ°FE MADEN
ibrahim-cennethan pehli
Selahattin ATEÅž
SABÄ°T ÅžAHÄ°N
HACI NÄ°HAT ÅžAHÄ°N
NAHÄ°DE ÅžAHÄ°N
ÖZCAN ŞAHİN
FAHRETTÄ°N ÅžAHÄ°N
ömer pehlivan
murat pehlivan
MAMUK BEY
KEMAL ÅžAHÄ°N
RUMÄ°YE KUZUCU 14.02.20
Cihat KESKÄ°N 18/082015
AYHAN KESKÄ°N
Cemil Akdemir


KISA MESAJ
“Köyümüzle ilgili haberlerin ve duyuruların cep telefonunuza ücretsiz olarak kısa mesaj gönderilmesi için lütfen Adınızı – Soyadınız aşağıdaki forma yazarak gönderiniz. Ayrıcı cep numarasını bildiğiniz tüm akrabalarınızı ekleyebilirsiniz”
Adı Soyadı
Cep Telefonu

Tavşandağı FM

ANKET
Birinci derece akrabanız olmayan köylüleriniz ile en son ne zaman görüştünüz?\"





TEMEL KÃœLTÃœREL DEÄžERLERÄ°MÄ°Z - IV - Zehes, WorÅŸer ve Semerko




Kenan ÅžAHÄ°N

 

Zehes, kafkas toplumlarında gençlerin khabze kuralları çerçevesinde yaptıkları toplantıların genel adıdır. En çok düÄŸün geceleri yapılmakla birlikte, misafir gelmesi, hoÅŸça zaman geçirilmek istenmesi gibi sebeplerle de düzenlenir. Zehes ortamları khabzenin / örf ve adetlerin uygulamalı olarak gösterilmesini ve öÄŸretilmesini saÄŸlar. Bu toplantılar belirli yaÅŸ gruplarına ayrılmış, gençlerden (kız ve erkeklerden) oluÅŸur.

 

Zehesde her katılımcı khabzenin / örf ve adetlerin gerektirdiÄŸi oturma düzeni alınır. Toplantılarda hiyerarÅŸik yapının getirdiÄŸi farklı statü ve rollerin olması, bireyleri disiplinli davranmaya zorlar. Thamate’nin sağında ve solunda birer PÅŸerah (Thamate yardımcısı) bulunur ve en az onun kadar topluma etki edecek konumdadırlar. Bu kiÅŸiler ev sahibi olmaması koÅŸuluyla misafirlerden biriside olabilir.  EÄŸer bu toplantı düÄŸün, niÅŸan türü bir toplantı ise Thamate’nin sol tarafına yaÅŸ sırasına göre erkekler, saÄŸ tarafına yaÅŸ sırasına göre bayanlar yer alır. Bayanların Thamate’si de grup Tamate’sinin saÄŸ yanında oturur. Dolayısıyla herkes konumuna göre olması gereken yerde oturmalıdır. Kızlar ve erkekler karışık oturamazlar. (Çerkesya'da Sosyal Yasayis ve Adetler- Jabagi Baj)

 

Zehes katılımcılarından her hangi birisinin toplantıdan ayrılması, Tamate’nin iznine tabidir. Ayrıca toplantıdan ayrılan ve/veya toplantıya katılan gençler (kız ve erkek olması fark etmez) olması durumunda herkes ayaÄŸa kalkar. Bu durum khabzenin/kafkas kültürünün en temel saygı göstergesidir.

 

Zehes baÅŸlarken tanışma bölümü vardır. Zehese katılan gençleri tanıştırma görevini Thamate’nin isteÄŸi üzerine PÅŸerah yerine getirir. Zehes çok kalabalık ise herkesi tek tek tanıştırmak yerine, gençlerin bir-birleri ile kısa sürede tanışmasını ve iletiÅŸim kurmasını saÄŸlayan özgün oyunlar –VorÅŸer- ile tanışmaları saÄŸlanır. Oyunları PÅŸerah baÅŸlatır.

 

 

WorÅŸer/VorÅŸer, sohbet/muhabbet etmek, eÄŸlenmek için yapılan etkinlikler olarak tanımlanabilir. Biz bu yazımızda VorÅŸer’i zeheslerde oynanan oyunları, muhabbetleri, eÄŸlenceleri ifade etmek için kullanacağız. Bu oyunlar toplantıya katılanların hem tanışmasını, hem de toplantının eÄŸlenceli geçmesini saÄŸlar. Toplantıya katılan herkesin oyuna katılmasını saÄŸlayan bu etkinlikler, eÄŸlenirken (habzeyi) öÄŸrenmeyi saÄŸlayan en önemli araçlardır. PÅŸerah tarafından baÅŸlatılarak oynanan bu oyunların en çok bilinenlerine aÅŸağıda yer verilmiÅŸtir.

 

Çapşı Oyunu; PÅŸerah gruptaki kiÅŸilerin herhangi birisini kaldırır ve onun eline vurur. Eline vururken de kendi adını, kabile adını ve boy adını söyler. Yine o kiÅŸi de aynı ÅŸekilde baÅŸkasını kaldırır. Bu ÅŸekilde oyun süresince bir tanışma olur. Ancak grupta Kafkas kökenli olmayan  bir kiÅŸi varsa o kiÅŸi yalnız bulunduÄŸu konum itibariyle tanıştırılır.

 

 

 

Akyan/1-3-5 oyunu,  PÅŸerah kalkar baÅŸka bir genci kaldırır ve ikisi de bir birinden habersiz olarak 1,3 yada 5 gösterir. Oyunun kurallarına göre 3, 1 i ve 5 de 3 ü, 1 de 5 i yenmektedir. Oyunu kazanan, yenen kiÅŸi diÄŸer kiÅŸinin eline hızlı ve yavaÅŸ ÅŸekilde vurmaktadır.

 

EÅŸ Seçme Oyunu; PÅŸerah oyunun başında herkesi ikiÅŸerli olarak eÅŸleÅŸtirilir. Daha sonra pÅŸerah kalkar, sırayla herkese eÅŸinden memnun musun diye sorar. EÄŸer memnunsa, memnun olduÄŸu için eline havluyla vurulur. Memnun deÄŸilse eline vurulmaz ve eÅŸ olarak kimi istedi sorulur. O da orada bulunan herhangi bir kiÅŸiyi eÅŸ olarak seçer. Bu durumda seçtiÄŸi kiÅŸinin eÅŸine eÅŸini veriyor musun diye sorulur. EÄŸer verirse eline vurulmaktan kurtulur. EÅŸini vermeyi kabul etmezse eÅŸini isteyen kiÅŸinin söylediÄŸi sayı kadar -daha önce belirlenmiÅŸ limitler ile sınırlı- hızlı ya da yavaÅŸ ÅŸekilde eline vurulur.

 

Yüzük Oyunu;Bu oyunda bir yüzük saklanır. PÅŸerah bir kiÅŸi kaldırılır ve yüzüÄŸü bulmasını ister. Bunu da diÄŸer kiÅŸilerin tanımlamaları ve yönlendirmeleri ile yapar. YüzüÄŸü arayan kiÅŸi diÄŸer kiÅŸilerin verdiÄŸi ipuçlarına göre yüzüÄŸün kimde olduÄŸunu bulur. Bulamadığı zamanlarda hızlı ya da yavaÅŸ ÅŸekilde eline vurulur. (Kafkas.org.tr)

 

Semerko; bir kiÅŸinin diÄŸer bir kiÅŸiye ÅŸaka takılması olarak tanımlanabilir. Genellikle zehes gecelerinde yapılan kaÅŸenlik ÅŸakaları olarak bilinen semerko, aslında kafkas toplumunun günlük hayatında sıkça kullandığı olaÄŸan bir iletiÅŸim yöntemidir. Her yaÅŸ gurubu kendi içerisinde bu yola baÅŸvurmaktadır. Nitelikli ÅŸaka yapabilme güldürürken düÅŸündürebilme, hayata ve olaylara iliÅŸkin düÅŸünceleri bu yöntemle ifade edebilme yeteneÄŸi, aynı zamanda kafkas halklarının ince ve kıvrak bir zekaya sahip olduÄŸunun da doÄŸal göstergesidir.

 

Özetlemek gerekirse;

 

Zehes kavramı; günümüz modern eÄŸitim yöntemlerinden drama/canlandırma yönteminin eÅŸ deÄŸeri sayabileceÄŸimiz uygulamalardır. Bu etkinlikler gençlerin tanışıp kaynaÅŸması, kiÅŸisel yeteneklerini sergilemesi, geliÅŸtirmesi, birlik ve beraberlik ruhunun pekiÅŸtirilmesi gibi birçok fonksiyonel amacı gerçekleÅŸtirecek faydalı ortam ve imkânlar saÄŸlamaktadır.

 

VorÅŸer ve Semerko kavramları ise gençlerin hazır cevap, pratik zekâ, hoÅŸgörü sahibi, sosyalleÅŸme, analiz etme ve karar verme yeteneklerinin geliÅŸtirildiÄŸi; eÄŸlendirirken öÄŸreten en etkin eÄŸitim araçlarıdır.

 

Temel deÄŸerlerimizin, birlik ve beraberliÄŸe, toplumsal barışa saÄŸladığı katkı dikkate alındığında; evrensel bir deÄŸer olarak önemi ortaya çıkmaktadır. Khabze kültürümüzün özgün yapısı ile yaÅŸanması ve yaÅŸatılması dileÄŸiyle….

 

Saygılar sunarım.

 

Not:Bir sonraki yazımızda “KaÅŸenlik,  Pseluh ve Auç” konusu iÅŸlenecektir.



DİĞER YAZILAR